Kiedy zdarzenie zostaje uznane jako wypadek przy pracy – wybrane przykłady przyczyn zewnętrznych na podstawie orzeczeń Sądu Najwyższego

Zespół powypadkowy w toku postępowania sprawdza, czy zdarzenie, które zostało zgłoszone jest  zdarzeniem nagłym, wywołanym przyczyną zewnętrzną, powodującym uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą.

Przyczyną zewnętrzną sprawczą wypadku przy pracy może być każdy czynnik pochodzący spoza organizmu poszkodowanego zdolny, w istniejących warunkach, wywołać szkodliwe skutki, w tym także pogorszyć stan zdrowia pracownika dotkniętego już schorzeniem samoistnym.1 Tak więc przyczyną zewnętrzną może być każdy czynnik zewnętrzny mogący wywołać uraz, w tym także czynności wykonywane przez samego poszkodowanego, np. wysiłek fizyczny związany z przemieszczaniem ciężarów – nawet wówczas, gdy masa przenoszonych ładunków nie przekracza dopuszczalnych norm dźwigania. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego2 cechy przyczyny zewnętrznej może mieć nadmierny wysiłek fizyczny lub psychiczny związany z pracą, jeśli może on być za taki uznany dla określonej osoby – ze względu na stan wydolności jej organizmu.

Sąd Najwyższy w niektórych sytuacjach uznawał zawał serca za wypadek przy pracy3, natomiast zdarzało się, że odmawiał stronie poszkodowanej prawa do świadczeń odszkodowawczych.4 Wszystko zależy od okoliczności, w jakich doszło do zdarzenia. Jeżeli zawał nastąpił na skutek nadmiernego przemęczenia lub silnego wzburzenia emocjonalnego (stresu), istnieją podstawy, aby takie zdarzenie uznać za wypadek w pracy (występuje przyczyna zewnętrzna). Jeżeli jednak zawał miał związek ze schorzeniem samoistnym u pracownika – takich podstaw brak. Stres psychiczny związany z wykonywaniem obowiązków pracowniczych, który przeciętny organizm ludzki jest w  stanie znieść bez istotnego uszczerbku dla zdrowia, nie jest przyczyną zewnętrzną.5   Aby zdarzenie zostało uznane za wypadek przy pracy – musi wystąpić jakaś nadzwyczajna sytuacja i/lub nadzwyczajne warunki.

Wypadkiem przy pracy nie będzie uraz, który został wywołany przyczyną wewnętrzną, czyli przez czynnik tkwiący wyłącznie w organizmie poszkodowanego. Przy ocenie o zewnętrzności można mówić wtedy, gdy wypadek pozostaje poza wolą i świadomością pracownika w odróżnieniu od przyczyny wewnętrznej — tkwiącej w organizmie poszkodowanego, która również może spowodować uszczerbek na zdrowiu.6  

[1] wyrok SN z dnia 18 sierpnia 1999 r., II UKN 87/99, OSNP 2000/20/760
[2] Uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 11 lutego 1963 r. nr III PO 15/62 (OSNCP 1963 r., zeszyt nr 10)
[3] wyrok SN z dnia 25 października 1994 r., II URN 38/94, wyrok SN z dnia 19 stycznia 2010 r., I PK 148/09; wyrok SN z dnia 24 listopada 2010 r., I UK 181/10
[4] wyrok SN z 16 września 2009 r., I PK 79/09; wyrok SN z 4 marca 2010 r., I PK 186/09; wyrok SN z dnia 5 czerwca 2013 r., III UK 80/12
[5] Wyrok SN z dnia 7 października 1986 r., II URN 166/86, OSNC 1988/2–3/37
[6] Wyrok SN z dnia 24 października 1978 r., III URN 26/78, PiZS 1980/7/70

Share on facebook
Udostępnij na Facebooku
Share on linkedin
Udostępnij w LinkedIn
Częstotliwość szkoleń okresowych bhp

Po ilu latach musimy powtórzyć okresowe szkolenie bhp?

Obowiązkiem pracodawcy jest nie tylko zapewnienie odpowiednich warunków pracy, ale też zorganizowanie szkoleń dla pracowników, przystosowujących do wykonywania zawodu. Jednym z najważniejszych zobowiązań pracodawcy jest konieczność przeprowadzania obowiązkowych szkoleń bhp.

Czytaj więcej »
VDA QMC White Paper FMEA

VDA QMC White Paper FMEA

VDA QMC White Paper FMEA to podsumowanie prac nad wspólnym wydaniem podręcznika FMEA przez VDA i AIAG, wyjaśniające genezę nawiązania i rozwinięcia współpracy dwóch zrzeszeń w tym zakresie, pokazujące główne

Czytaj więcej »
Szkolenia bhp - co warto wiedzieć

Szkolenia bhp – co warto wiedzieć

Bhp to podstawa. Musi pamiętać o tym zarówno pracownik, jak i pracodawca. Szkolenia bhp informują pracowników o zagrożeniach i uczą, jak ich unikać. Stosując się do przepisów i zasad bezpieczeństwa

Czytaj więcej »