Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego – kto musi ją mieć i kto może ją wykonać?

Przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej mówią jasno, że obowiązek zapewnienia właściwego stanu bezpieczeństwa pożarowego obiektu oraz jego użytkowników, spoczywa na właścicielach, zarządcach lub użytkownikach obiektów, a także ich części stanowiących odrębne strefy pożarowe. Jednym z podstawowych obowiązków wynikających z prawa jest opracowanie instrukcji bezpieczeństwa pożarowego (IBP), zawierającej m.in. plany obiektu, rozmieszczenie urządzeń przeciwpożarowych i zasady postępowania na wypadek pożaru. Co dokładnie powinna zawierać instrukcja i czy obowiązek jej sporządzenia dotyczy także Ciebie? Sprawdź!

Kto ma obowiązek opracowania instrukcji przeciwpożarowej obiektu?

Odnośnie do § 6 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, obowiązek zapewnienia i wdrożenia instrukcji bezpieczeństwa pożarowego spoczywa na właścicielach, zarządcach lub użytkownikach obiektów albo ich części stanowiących odrębne strefy pożarowe.

Dotyczy to obiektów:

• użyteczności publicznej,
• zamieszkania zbiorowego,
• produkcyjnych,
• magazynowych,
• inwentarskich.

Kiedy instrukcja IBP nie jest wymagana?

Z obowiązku opracowania IBP zwolnione są obiekty, w których:

• kubatura brutto budynku inwentarskiego nie przekracza 1500 m³,
• kubatura brutto budynku lub jego części stanowiącej odrębną strefę pożarową nie przekracza 1000 m³,
• powierzchnia strefy pożarowej obiektu innego niż budynek nie przekracza 1000 m²,
• nie występują strefy zagrożenia wybuchem (jeśli występują — obowiązek opracowania IBP istnieje niezależnie od powyższych limitów).

Zatem, jeśli kubatura lub powierzchnia Twojego obiektu przekracza powyższe wartości lub występują w nim strefy zagrożenia wybuchem, musisz posiadać aktualną instrukcję bezpieczeństwa pożarowego.
Brak dokumentu może skutkować odpowiedzialnością przewidzianą w Kodeksie wykroczeń (art. 82 § 1 pkt 1) — karą aresztu, grzywną lub naganą.

Co powinna zawierać instrukcja bezpieczeństwa pożarowego?

Według § 6 ust. 1 Rozporządzenia, IBP powinna obejmować m.in.:

1. Warunki ochrony przeciwpożarowej wynikające z przeznaczenia, sposobu użytkowania, prowadzonego procesu technologicznego, magazynowania (składowania) i warunków technicznych obiektu, w tym zagrożenia wybuchem.
2. Wyposażenie w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice oraz sposób ich przeglądów i konserwacji.
3. Zasady postępowania na wypadek pożaru lub innego zagrożenia.
4. Sposoby zabezpieczania prac niebezpiecznych pożarowo.
5. Warunki i organizację ewakuacji ludzi oraz praktyczne sposoby jej sprawdzania.
6. Zasady zapoznawania użytkowników obiektu, w tym pracowników, z przepisami przeciwpożarowymi i treścią instrukcji.
7. Zakres zadań i obowiązków osób odpowiedzialnych za ochronę przeciwpożarową.
8. Plany graficzne obiektu i terenu przyległego, obejmujące m.in.:
   • powierzchnię, wysokość, liczbę kondygnacji,
   • odległości od sąsiadujących obiektów,
   • gęstość obciążenia ogniowego,
   • kategorie zagrożenia ludzi i przewidywaną liczbę osób,
   • lokalizację stref zagrożenia wybuchem,
   • drogi ewakuacyjne i pożarowe,
   • rozmieszczenie urządzeń przeciwpożarowych, hydrantów, głównych kurków gazowych itp.
9. Wskazanie osoby lub podmiotu opracowującego instrukcję.

Zgodnie z § 6 ust. 9, dokument należy umieścić w miejscu dostępnym dla ekip ratowniczych.
Ponadto, w obiekcie należy umieścić w widocznych miejscach instrukcję postępowania na wypadek pożaru oraz wykaz telefonów alarmowych.

Opracowanie IBP i aktualizacja – co warto wiedzieć?

Jeśli zarządzasz obiektem lub odpowiadasz za jego bezpieczeństwo, pamiętaj, że opracowanie i aktualizacja instrukcji bezpieczeństwa pożarowego (IBP) to Twój obowiązek. Warto wiedzieć, kto może dla Ciebie przygotować taką instrukcję, jak powinna ona wyglądać oraz kiedy należy ją zaktualizować, by była zgodna z obowiązującymi przepisami i faktycznym stanem obiektu.

Kto może opracować instrukcję bezpieczeństwa pożarowego?

W nawiązaniu do art. 4 ust. 2a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, IBP może opracować osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje z zakresu ochrony przeciwpożarowej, tj.:

• tytuł zawodowy inżynier pożarnictwa,
• tytuł zawodowy inżynier oraz dyplom ukończenia Szkoły Głównej Służby Pożarniczej w zakresie inżynierii bezpieczeństwa pożarowego (wydany do 30 września 2019 r.),
• dyplom ukończenia studiów na kierunku inżynieria bezpieczeństwa w specjalności bezpieczeństwo pożarowe (po 30 września 2019 r.),
• wykształcenie co najmniej średnie i uprawnienia inspektora ochrony przeciwpożarowej lub kwalifikacje technika pożarnictwa.

Warto zlecić wykonanie instrukcji specjalistom z doświadczeniem praktycznym, którzy opracują dokument zgodnie z wymaganiami prawa oraz zasadami bezpieczeństwa pożarowego.

Kiedy należy aktualizować instrukcję bezpieczeństwa pożarowego?

Pamiętaj, że instrukcję trzeba na bieżąco aktualizować:

• nie rzadziej niż raz na 2 lata,
• każdorazowo po zmianie sposobu użytkowania obiektu,
• po zmianie procesu technologicznego lub innych zmianach wpływających na warunki ochrony przeciwpożarowej.

Jeśli Twój obiekt spełnia kryteria określone w Rozporządzeniu, i obowiązek posiadania aktualnej instrukcji bezpieczeństwa pożarowego dotyczy również Ciebie, powierz jej opracowanie naszym, wykwalifikowanym specjalistom. Zadbamy o zgodność dokumentacji z obowiązującymi przepisami i realne bezpieczeństwo użytkowników obiektu.