System zarządzania jakością wg VDA 6.1

Certyfikowany system zarządzania jakością wg standardu IATF 16949 to wciąż najpopularniejsza certyfikacja w branży motoryzacyjnej. Zgodnie z podręcznikiem Wytyczne do certyfikacji na zgodność ze standardem IATF 16949: „(…) IATF 16949 ma zastosowanie w zakładach produkcyjnych zleceniodawcy, w których wytwarza się części do produkcji i serwisu oraz wyposażenie dodatkowe według specyfikacji klienta (…)”.

Wymaganiem wobec firm dostarczających wyroby bezpośrednio do OEM, jest posiadanie certyfikowanego SZJ zgodnego ze standardem IATF 16949 – wówczas organizacja zapewnia, iż spełnia wymagania branżowe, a system zarządzania jakością jest skutecznie wdrożony i utrzymywany.

Oczywiście nie wszystkie organizacje w ramach łańcucha dostaw posiadają certyfikowane systemy zgodne z wymaganiami standardu IATF. Dostawcy niższego rzędu często posiadają tylko certyfikowany system potwierdzający zgodność z wymaganiami normy ISO 9001:2015. To bez wątpienia jest zgodne z wymaganiami branżowymi, ponieważ wg standardu IATF 16949:2016 – pkt. 8.4.2.3 & SI 8 „(…) system zarządzania jakością certyfikowany na zgodność z ISO 9001 jest początkowym minimalnym akceptowalnym poziomem rozwoju, chyba że klient zaakceptuje inne rozwiązanie (…)”.

Czy istnieją zatem inne możliwe certyfikacje systemu zarządzania jakością w branży motoryzacyjnej? Tak.

Verband der Automobilindustrie (VDA) zaleca swoim członkom stosowanie standardu VDA 6.1 w przypadku wdrażania i utrzymywania systemów zarządzania jakością.

Żeby posiadać certyfikowany system zarządzania jakością na zgodność z wymaganiami tomu VDA 6.1, organizacje powinny również znać wymagania podręcznika referencyjnego VDA 6 – „Wymagania do certyfikacji dla VDA 6.1, VDA 6.2 i 6.4”, który określa wymagania dotyczące kwalifikacji auditorów 3. strony, jak i procesu uzyskania certyfikacji. Niestety certyfikacja systemu zarządzania jakością na zgodność z VDA 6.1 jest wciąż rzadkością w Polsce. Jednostki certyfikujące, przeprowadzające audity 3. strony, mogą wystawić certyfikat VDA 6.1, jeśli posiadają zatwierdzenie VDA. Lista jednostek certyfikujących, które mają możliwości przeprowadzenia takiej certyfikacji znajduje się na stronie organizacji VDA (LINK). Certyfikat VDA 6.1 jest wydawany przy stopniu spełnienia wymagań na poziomie 90% i zakończeniu procesu zarządzania niezgodnościami. Stopień spełnienia wymagań [%] nie jest podany na certyfikacie VDA 6.1.

Podręcznik VDA 6.1 – Audit systemu zarządzania jakością (PL)

W tomie VDA 6 -„Wymagania do certyfikacji dla VDA 6.1, VDA 6.2 i 6.4” przedstawiono:

  • rodzaje auditów w organizacjach,
  • wymagania do certyfikacji na zgodność z VDA 6.1,
  • cykl certyfikacji,
  • wymagania wobec jednostek certyfikujących,
  • wymagania dotyczące umowy pomiędzy jednostką certyfikująca a klientem/zleceniodawcą,
  • wymagania wobec auditorów trzeciej strony,
  • wymagania dotyczące procesu auditu zgodności ze standardami VDA (ustalanie liczby dni auditowych, działania wspomagające, powoływanie zespołu audytującego, plan auditu dla wszystkich auditów itp.).

Wymagania wskazane w standardzie VDA 6 są porównywalne do treści podręcznika: „Wytyczne do certyfikacji na zgodność ze standardem IATF 16949”.

Standard VDA 6.1 nie jest nowością w branży motoryzacyjnej. Pierwsze wydanie tomu miało miejsce już w roku 1991. Od tego czasu podręcznik był aktualizowany w celu dostosowania jego treści do aktualnych wymagań obowiązujących w branży motoryzacyjnej.

Podręcznik VDA 6.1 stanowi podstawę dla:

  • wewnętrznych auditów systemów zarządzania jakością (audity 1. strony),
  • auditów u dostawców (audity 2. strony),
  • oraz auditów certyfikujących (3. strony).

Podręcznik VDA 6.1 zawiera katalog pytań, który obowiązuje w trakcie auditowania systemu jakości w organizacji, wraz z definicją, objaśnieniem i wyjaśnieniem każdego pytania. Forma podręcznika ułatwia tym samym przeprowadzenie auditu, czy też opracowanie wewnętrznych formularzy w organizacji na potrzeby takiego auditu. Wynik auditu bazujący na wyniku procentowym, ma wskazać organizacji, gdzie powinna skupić swoje wysiłki w celu dalszego doskonalenia SZJ. Ważne jest, aby pamiętać, iż przy zastosowaniu tomu VDA 6.1 obowiązują równocześnie wymagania tomu VDA 6 „Wytyczne do certyfikacji”, gdzie wskazano, w jaki sposób należy ocenić zgodność procentową auditowanego systemu. Katalog pytań w podręczniku jest podzielony na dwie części: część U – Zarządzanie przedsiębiorstwem oraz część P – Wyrób
i proces. W części U określono m.in. podstawowe zadania kierownictwa przedsiębiorstwa, do których należy:

  • ustalenie polityki jakości, uzgodnienie i nadzorowanie celów jakościowych,
  • ustalenie i monitorowanie wskaźników dotyczących kosztów jakości (środki),
  • uwzględnienie aspektów bezpieczeństwa wyrobu i odpowiedzialności producenta za wyrób,
  • zaangażowanie wszystkich pracowników w poczucie odpowiedzialności za jakość (zasoby).

W części P z kolei wskazane są wymagania/pytania do auditowania wyrobu i procesu wytwarzania podzielone tematycznie na rozdziały. Uwzględniono tam zagadnienia dotyczące m.in:

  • przeglądu umowy,
  • rozwoju wyrobu (08) – zadania w zakresie zapewnienia jakości w obszarze rozwoju i konstruowania wyrobu,
  • planowania procesu wytwarzania,
  • nadzorowania udokumentowanych informacji – kompetencji osób, sposobu nadzorowania i przechowywania dokumentacji,
  • procesu zakupów – wraz z wymaganiami przekazywanymi dostawcom,
  • nadzorowania wyrobu powierzonego przez klienta (12) – element ten nie ma zastosowania, kiedy nie mamy do czynienia z wyrobem powierzonym w rozumieniu definicji ujętej w tomie VDA 6.1,
  • identyfikacji i identyfikowalności wyrobów,
  • sterowania procesem – część ta obejmuje planowanie procesu wytwarzania, organizację produkcji, działania zmierzające do zabezpieczenia produkcji wraz z gospodarką narzędziową,
  • kontroli wyrobu,
  • nadzorowania środków kontrolno-pomiarowych,
  • nadzorowania wyrobów niezgodnych,
  • działań korygujących.

Podobnie jak w standardzie IATF 16949, dozwolone są pewne wyłączenia z zakresu systemu zarządzania jakością. Wg standardu IATF 16949 – jedyne dopuszczone wyłączenie dotyczy wymagań dla projektowania i rozwoju wyrobu. Wg podręcznika VDA 6.1 – w szczególnych okolicznościach można całkowicie lub częściowo pominąć elementy: 08 Rozwój, rozwój wyrobu i/lub 12 – Nadzorowanie wyrobu powierzonego przez klienta.

Chcesz wziąć udział w szkoleniu z zakresu jakości?

W rozdziale 10. podręcznika VDA 6.1 – Macierz porównawcza, przedstawiono w formie tabeli różnice pomiędzy VDA 6.1, a normą ISO 9001:2015. Widać tym samym specyficzne wymagania standardu VDA 6.1, które nie są uwzględnione w normie ISO 9001 i analogicznie, których brakuje w standardzie IATF 16949:2016, takie jak: pełnomocnik najwyższego kierownictwa ds. systemu zarządzania jakością, aspekty finansowe systemów zarządzania jakością, czy też monitorowanie zadowolenia pracowników.

Na koniec warto również wspomnieć o zmianach do podręcznika VDA 6.1. Podobnie jak
w standardzie IATF 16949:2016, gdzie mamy 19 zatwierdzonych interpretacji (SI), do podręcznika VDA 6.1 też zostały wydane SI. Obecnie istnieją 3 zatwierdzone interpretacje zmieniające kolejno wymagania pytań: 4.5, 16.1 oraz 16.2. Zatwierdzona interpretacja (SI) zmienia interpretację zasady lub wymagania, zatem organizacja powinna uwzględnić opublikowane zmiany w trakcie auditu SZJ na zgodność ze standardem VDA 6.1. Opublikowane SI oraz FAQ do tomu VDA 6.1 dostępne są TUTAJ.

Jeśli są Państwo zainteresowani szkoleniem z tematyki VDA 6.1 lub przeprowadzeniem auditu w Państwa firmie na zgodność z tym standardem, zapraszamy do kontaktu.

Autor:
Anna Niedźwiedzka-Kubieniec
Trener/konsultant, auditor IATF 16949/VDA 6.1

Share on facebook
Udostępnij na Facebooku
Share on linkedin
Udostępnij w LinkedIn