Czy stosowanie klimatyzacji zwiększa ryzyko zakażeń SARS-CoV-2?

Potwierdzono naukowo, że drobnoustroje wywołujące choroby zakaźne układu oddechowego, w tym wirus SARS-CoV-2, przenoszą się w powietrzu wewnątrz pomieszczeń. Wnętrza  kanałów  wentylacyjnych mogą stanowić czasowy  rezerwuar  patogenów,  które  za  pomocą  systemu  wentylacyjno-klimatyzacyjnego mogą przenosić się pomiędzy pomieszczeniami wraz z  powietrzem nawiewanym.

Zarówno międzynarodowe, jak i krajowe organizacje zajmujące się bezpieczeństwem epidemiologicznym i zdrowiem publicznym, rekomendują regularne wietrzenie pomieszczeń i rezygnację z klimatyzacji. Jeśli nie jest to możliwe, według wytycznych w obiegu powinno się zwiększyć ilość powietrza z zewnątrz oraz zwiększyć wydajność systemu.

Jeśli chodzi o korzystanie z klimatyzacji, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny rekomenduje następujące działania:

  • „Rozcieńczanie” mikrobiologicznych zanieczyszczeń w powietrzu wewnątrz pomieszczeń, poprzez utrzymanie rygorystycznych zasad w zakresie wysokiej krotności wymiany powietrza w pomieszczeniach, w których przebywają ludzie. Zużyte powietrze wywiewane z  pomieszczeń powinno być, w miarę możliwości, usuwane na zewnątrz budynku, a do pomieszczeń nawiewane głównie odpowiednio uzdatnione powietrze świeże (atmosferyczne) z możliwie jak najmniejszym dodatkiem powietrza z systemu cyrkulacji. Powietrze podlegające cyrkulacji, krążące w układzie zamkniętym, powinno podlegać filtracji z użyciem wysokiej klasy filtrów powietrza o oznaczeniach zgodnych z aktualną klasyfikacją filtrów i normami określającymi ich sprawność w zakresie redukcji liczby cząstek o określonej wielkości. Rozmiar cząstek wirusów waha się w zakresie od 20 do 200 nm, a większych od nich bakterii od 0,2 do 5 μm. Na podstawie dostępnych wyników badań szacuje się, że około 20% wirusa grypy przenoszonego drogą kropelkową jest związane z cząstkami aerozolu w zakresie wielkości 0,3–1 μm, 29% jest związane z zakresem wielkości 1–3 μm, a 51% jest związane z zakresem wielkości 3–10 μm. Rozważyć należy także wdrożenie działań pomocniczych, mających na celu usuwanie czynników biologicznych poprzez montaż wewnątrz instalacji filtrów elektrostatycznych, lamp UV lub generatorów jonów.
  • Zmniejszenie zagęszczenia osób przebywających w pomieszczeniach. W praktyce  zmniejsza to wewnętrzne, mikrobiologiczne zanieczyszczenie powietrza, ponieważ ludzie są źródłem bakterii oraz wirusów, które trafiają do  powietrza  wewnątrz  pomieszczeń. Takie  działanie  jest  jednocześnie dwuwymiarowe,  zmniejsza  zanieczyszczenie  powietrza,  a  dodatkowo  częściowo izoluje  osoby  pracujące  i  przebywające  obok  siebie. Redukuje to także ryzyko bezpośredniego  kontaktu, a  tym  samym  infekcji  przekazywanych  bezpośrednio z człowieka na człowieka, bez udziału systemu wentylacyjno-klimatyzacyjnego.
  • Zapewnienie  stałych,  wysokich  wydajności  przepływu  powietrza w systemie wentylacyjno-klimatyzacyjnym danego obiektu w cyklu dobowym. Należy ograniczyć spadki przepływu, które stosowane są najczęściej nocą, poza godzinami pracy obiektów użyteczności publicznej. W obecnej sytuacji należy ograniczyć takie praktyki w celu zapewnienia efektywnej wymiany powietrza, a co za tym idzie, poprawę mikrobiologicznej jakości powietrza wewnątrz pomieszczeń, w których przebywają ludzie.
  • Okresowe wietrzenie pomieszczeń poprzez otwieranie okien i umożliwienie  wymiany  powietrza z wykorzystaniem  powietrza  atmosferycznego (o ile jest to możliwe z technicznego punktu widzenia). Szczególnie istotne jest to w przypadku obiektów, w których w pomieszczeniach  znajduje  się  duża  liczba  osób, a  system wentylacyjno-klimatyzacyjny jest niskosprawny lub istnieją podejrzenia, że może nie być wystarczający do zapewnienia odpowiedniej krotności wymian powietrza w pomieszczeniach.
  • Stała  kontrola  pracy  systemu  wentylacyjno-klimatyzacyjnego z uwzględnieniem okresowych przeglądów technicznych i sanitarnych. Działania z tym związane powinny uwzględniać okresowe przeglądy techniczne, kontrolę szczelności systemu, właściwą i terminową wymianę filtrów powietrza oraz okresowe czyszczenie i dezynfekcję kanałów wentylacyjnych i innych elementów systemu. W przypadku podjęcia decyzji o przeprowadzeniu czyszczenia i dezynfekcji instalacji wentylacyjnej, NIZP-PZH zaleca stosowanie środków dezynfekcyjnych dopuszczonych do obrotu na terenie kraju przez Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych  i  Produktów  Biobójczych. Wyroby  te  powinny  posiadać potwierdzoną skuteczność bójczą wobec wirusów. Dodatkowo, powinny być stosowane zgodnie z ich przewidzianym przeznaczeniem, przez osoby używające odpowiednich środków ochrony  osobistej, przeszkolone lub przez profesjonalne firmy zajmujące się procesami czyszczenia i  dezynfekcji instalacji wentylacyjno-klimatyzacyjnej.
Share on facebook
Udostępnij na Facebooku
Share on linkedin
Udostępnij w LinkedIn
Światowy Dzień Ochrony Środowiska

BAT, czyli Najlepsza Dostępna Technika

W dyskusji dotyczącej połączenia aspektów inżynierii i ochrony środowiska, nieodłącznie pojawia się pojęcie Najlepszej Dostępnej Techniki (Best Available Technique – w skrócie BAT), w kontekście zrównoważonego funkcjonowania przedsiębiorstw głównych gałęzi

Czytaj więcej »
Depresja w czasie izolacji

Depresja w czasie izolacji

Wraz z rozprzestrzenianiem się koronawirusa, coraz więcej ludzi zmuszonych jest spędzać przeważającą część czasu w domach. Taka sytuacja potrafi wywierać negatywny wpływ na samopoczucie i zdrowie psychiczne wielu osób, gdyż

Czytaj więcej »
Magazynowanie odpadów nowe obowiązki

Magazynowanie odpadów: nowe obowiązki

Po „rewolucji śmieciowej” i nowelizacji ustawy o odpadach w 2018 roku nakładającej obostrzenia na gospodarujących odpadami m. in. poprzez ograniczenie czasu magazynowania odpadów, wprowadzenie systemu wizyjnego miejsc magazynowania odpadów oraz

Czytaj więcej »
Zanim zgubisz telefon

Zanim zgubisz telefon

Smartfon to bardzo przydatne urządzenie, dzięki któremu zawsze mamy przy sobie wszystkich naszych znajomych, sumę ludzkiej wiedzy czy sporą część naszej pracy służbowej. Używamy go praktycznie cały czas, więc jego

Czytaj więcej »