Nie taki cukier słodki, czyli o cukrzycy słów kilka

Cukrzyca – cichy zabójca

Świat zmaga się z pandemią koronawirusa SARS-CoV-2, tymczasem rzadko słyszymy w mediach, że ze względu na gwałtowny wzrost zachorowań na cukrzycę, Światowa Organizacja Zdrowia określiła to schorzenie mianem niezakaźnej epidemii dwudziestego pierwszego wieku już jakiś czas temu. Obecnie cukrzyca dotyka 5% całego społeczeństwa, a w samej Polsce chorują niemal 3 miliony osób.

Cukrzyca (diabetes mellitus) to wspólna nazwa dla grupy chorób metabolicznych, w przebiegu których występuje podwyższone stężenie glukozy we krwi, czyli hiperglikemia. Nieprawidłowy poziom glukozy we krwi spowodowany jest zaburzeniami w wydzielaniu przez trzustkę hormonu – insuliny lub też jej nieprawidłowym działaniem. 90% przypadków stanowi cukrzyca typu 2, spowodowana upośledzeniem sekrecji insuliny. Ponadto występuje cukrzyca typu 1, rozwijająca się na skutek zniszczenia komórek β trzustki przez proces autoimmunologiczny oraz inne specyficzne typy cukrzycy.

Pierwsze wzmianki dotyczące tej choroby pochodzą z XVI wieku p.n.e. Słowo mellitus w języku łacińskim oznacza „słodzony miodem” i odnosi się do jednego z najwcześniej pojawiających się symptomów świadczących o zaburzeniach gospodarki węglowodanowej – obecności cukru w moczu.

To podstępna choroba, która może rozwijać się bezobjawowo przez wiele lat, a pierwotne objawy są najczęściej nietypowe i mogą być zbagatelizowane, gdyż nie budzą większego niepokoju. Chory nie rozpoczyna procesu leczenia, a choroba po cichu niszczy organizm. W wyniku przewlekłej hiperglikemii w cukrzycy mogą pojawić się poważne powikłania, które nie tylko mają wpływ na pogorszenie jakości życia pacjenta, ale zwiększają ryzyko zgonu.

Zadbaj o zdrowie swoich pracowników

Symptomy cukrzycy

Pierwotne objawy cukrzycy nie są charakterystyczne i w dużej mierze zależą od typu oraz dynamiki przebiegu choroby. Są to:

  • zmęczenie i senność, które nie ustępują przez dłuższy okres czasu, ponadto występuje obniżenie nastroju, apatia i niechęć do podjęcia jakichkolwiek działań,
  • wzmożone pragnienie, mimo przyjmowania wystarczającej ilości płynów,
  • częste oddawanie moczu (2-3 razy częściej niż zazwyczaj),
  • objawy skórne – stany zapalne śluzówek jamy ustnej lub narządów płciowych w postaci infekcji grzybiczych, którym towarzyszy świąd i pieczenie oraz wypadanie włosów,
  • zmniejszenie masy ciała mimo zwiększonego apetytu – zwykle przy cukrzycy typu 1,
  • drętwienie i mrowienie rąk,
  • kwaśny zapach moczu,
  • woń acetonu w wydychanym powietrzu – w zaawansowanej cukrzycy.

Z kolei do typowych symptomów rozwijającej się cukrzycy oprócz wspomnianego już nieprawidłowego poziomu cukru we krwi, należą:

  • częste bóle głowy,
  • zaburzenia widzenia,
  • wolniejsze gojenie się ran,
  • nadmierna potliwość.

Normy cukru

W profilaktyce cukrzycy bardzo istotne znaczenie ma regularny monitoring poziomu cukru we krwi w diagnostyce laboratoryjnej, a także podczas samokontroli glukometrem. Wczesna diagnoza cukrzycy jest niezwykle ważna. Pozwala na szybkie wdrożenie terapii i zastosowanie diety, która pozwoli na prawidłowe funkcjonowanie i kontrolowanie poziomu glukozy we krwi. Podstawowym badaniem wykorzystywanym w diagnostyce cukrzycy jest oznaczenie glikemii na czczo w osoczu krwi żylnej. Jak podaje literatura,, prawidłowy poziom glukozy (glikemia na czczo) powinien wynosić 70–99 mg/dl. Wartości powyżej 100 mg/dl są niepokojące. Jednakże odbiegający od normy pojedynczy wynik nie musi jeszcze przesądzać o cukrzycy. Celem potwierdzenia diagnozy, konieczne będzie wykonanie dodatkowych badań, w tym testu obciążenia glukozą. Polega on na zbadaniu próbki krwi na czczo, a następnie przyjęciu glukozy (wypija się odpowiednio odmierzoną porcję) i przeprowadzeniu kolejnych pomiarów w określonych odstępach czasu. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne zaleca regularną kontrolę – przynajmniej raz na 3 lata u osób powyżej 45. roku życia.

Przyczyny cukrzycy typu 2 i leczenie

Gwałtowny wzrost zachorowań na cukrzycę wiąże się z negatywnymi konsekwencjami postępu naszej cywilizacji, głównie złym odżywianiem i zmniejszeniem poziomu aktywności fizycznej. Schorzenie to kategorycznie można zaliczyć do chorób dietozależnych, gdyż kluczowym czynnikiem predysponującym do zachorowania jest nadwaga i otyłość. Wśród innych czynników ryzyka można wymienić wiek (powyżej 45. roku życia), obciążenia genetyczne (cukrzyca w rodzinie), wystąpienie cukrzycy ciążowej, nadciśnienie tętnicze, choroby sercowo-naczyniowe, zaburzenia gospodarki lipidowej i zespół policystycznych jajników.

Terapia cukrzycy w większości przypadków polega na kompleksowym wdrożeniu leczenia farmakologicznego (na początku doustne leki przeciwcukrzycowe, wraz z postępem choroby rozważa się zastosowanie insuliny) oraz dietoterapii. Istotną rolę w poprawie kontroli cukrzycy odgrywa również podjęcie umiarkowanej aktywności fizycznej. Nieleczona cukrzyca może mieć groźne konsekwencje w postaci niewydolności wielu narządów, w tym nerek, narządu wzroku (ślepota), serca, naczyń i układu nerwowego, a także amputacji kończyn (stopa cukrzycowa) oraz przedwczesnej śmierci.

W przypadku zdiagnozowania cukrzycy liczy się czas, gdyż na polepszenie stanu zdrowia i profilaktykę powikłań znacząco wpływa zmiana stylu życia i wprowadzenie prawidłowych nawyków żywieniowych.

Share on facebook
Udostępnij na Facebooku
Share on linkedin
Udostępnij w LinkedIn
Praca zdalna wady i zalety

Praca zdalna – wady i zalety

Pandemia koronawirusa spowodowała tymczasowe zamknięcie wielu miejsc pracy i zmianę trybu pracy na zdalną. Była to niezwykle istotna zmiana, a zarazem nowe wyzwanie zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. W

Czytaj więcej »
Zanim zgubisz telefon

Zanim zgubisz telefon

Smartfon to bardzo przydatne urządzenie, dzięki któremu zawsze mamy przy sobie wszystkich naszych znajomych, sumę ludzkiej wiedzy czy sporą część naszej pracy służbowej. Używamy go praktycznie cały czas, więc jego

Czytaj więcej »
Testy na COVID-19

Testy na COVID-19

W marcu 2020 r., wraz z pierwszą falą zakażeń koronawirusem SARS CoV-2, wiele przedsiębiorstw zostało zmuszonych do zamknięcia swoich zakładów i fabryk. Dostosowanie do nowej rzeczywistości, a szczególnie przestój z

Czytaj więcej »
System zarządzania jakością wg VDA 6.1

System zarządzania jakością wg VDA 6.1

Certyfikowany system zarządzania jakością wg standardu IATF 16949 to wciąż najpopularniejsza certyfikacja w branży motoryzacyjnej. Zgodnie z podręcznikiem Wytyczne do certyfikacji na zgodność ze standardem IATF 16949: „(…) IATF 16949

Czytaj więcej »