Norma ISO 19011:2026 zastępuje wydanie z 2018 roku i aktualizuje wytyczne dotyczące auditowania systemów zarządzania. Nie jest to rewolucja, ale raczej uporządkowanie i doprecyzowanie obszarów, które w ostatnich latach wyraźnie zyskały na znaczeniu – przede wszystkim auditów zdalnych i hybrydowych, wykorzystania narzędzi cyfrowych, bezpieczeństwa informacji oraz podejścia opartego na ryzyku. Dla auditorów, pełnomocników systemów zarządzania i osób odpowiedzialnych za program auditów to dobry moment, aby zatrzymać się na chwilę i sprawdzić, czy obecne praktyki nadal odpowiadają aktualnym wytycznym. W tym artykule pokazuję najważniejsze zmiany w ISO 19011:2026 – z perspektywy praktyki auditowej.
ISO 19011:2026 – co się zmienia, a co pozostaje bez zmian?
ISO 19011 to norma zawierająca wytyczne dotyczące auditowania systemów zarządzania. Ma zastosowanie wszędzie tam, gdzie organizacja prowadzi audity wewnętrzne, audity dostawców lub zarządza programem auditów – niezależnie od tego, czy mówimy o ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001 czy ISO 27001.
Warto podkreślić jedną rzecz: ISO 19011 nie jest normą certyfikacyjną. Nie określa wymagań, które trzeba spełnić, aby uzyskać certyfikat. Pokazuje natomiast, jak planować, prowadzić i doskonalić proces auditowania.
Nowe wydanie nie zmienia fundamentów. Nadal kluczowe pozostają zasady auditowania:
- uczciwość i rzetelna prezentacja,
- należyta staranność zawodowa
- niezależność,
- poufność,
- podejście oparte na dowodach,
- podejście oparte na ryzyku.
To, co się zmienia, to sposób odniesienia tych zasad do obecnych realiów funkcjonowania organizacji.
Zmiana perspektywy: od „jak auditować” do „jak auditować w konkretnym kontekście”
Od czasu wydania ISO 19011:2018 zmieniło się środowisko pracy:
- więcej organizacji działa w schematach korporacyjnych,
- powszechne stały się narzędzia cyfrowe,
- dokumentacja funkcjonuje głównie w formie elektronicznej,
- audity coraz częściej prowadzone są zdalnie lub hybrydowo np. w przypadku auditowania dostawców działających w odległych regionach.
Norma ISO 19011:2026 porządkuje te obszary i wyraźnie pokazuje jedną rzecz: auditor nie tylko „realizuje audit”, ale świadomie dobiera metodę auditu do celu, zakresu i ryzyka.
Audity zdalne i hybrydowe – już nie wyjątek, tylko standardowa opcja
Jedną z najbardziej widocznych zmian jest podejście do auditów zdalnych i hybrydowych.
Norma jasno wskazuje, że:
- nie są one rozwiązaniem „awaryjnym”,
- stanowią jedną z metod auditowania,
- wymagają świadomego wyboru.
W praktyce oznacza to, że:
- forma auditu nie powinna wynikać wyłącznie z wygody lub redukcji kosztów,
- auditor powinien ocenić, czy dana metoda pozwoli zebrać wiarygodne dowody auditowe,
- różne procesy wymagają różnych podejść (co innego dokumentacja, co innego proces produkcyjny).
Na co szczególnie zwraca uwagę ISO 19011:2026?
- rola lokalizacji wirtualnych i środowiska cyfrowego,
- zdalny dostęp do systemów, dokumentów i baz danych,
- wykorzystanie narzędzi ICT,
- ryzyka związane z bezpieczeństwem informacji i ochroną danych.
Jednocześnie norma jasno przypomina o ograniczeniach auditów zdalnych:
- brak pełnej oceny warunków fizycznych,
- ograniczona obserwacja zachowań,
- konieczność obecności na miejscu w wybranych obszarach.
Wniosek jest prosty: metoda auditu ma być dopasowana do sytuacji – a nie stosowana automatycznie.
Rola auditora – wyraźne wzmocnienie odpowiedzialności
W ISO 19011:2026 mocno wybrzmiewa rola auditora jako osoby, która:
- rozumie kontekst organizacji,
- zna specyfikę procesów,
- identyfikuje ryzyka,
- świadomie dobiera metody auditu.
Pojawiają się też wyraźniejsze akcenty w zakresie kompetencji:
- bezpieczeństwo informacji,
- ochrona danych,
- wykorzystanie narzędzi cyfrowych,
- ocena wiarygodności dowodów w środowisku cyfrowym.
Szczególnie ważne jest to w auditach zdalnych, gdzie:
- dokumentacja udostępniana jest elektronicznie,
- dostęp do systemów odbywa się zdalnie,
- pojawia się ryzyko utraty poufności lub integralności danych.
Raportowanie i niezgodności – większy nacisk na transparentność
Norma ISO 19011:2026 porządkuje również podejście do raportowania.
W praktyce oznacza to:
- raport ma odzwierciedlać to, co faktycznie zostało zweryfikowane,
- ustalenia powinny być oparte na dowodach,
- komunikacja z auditowanym powinna być jasna i bieżąca.
Szczególnie ważna zmiana (choć bardziej doprecyzowanie niż nowość) że niezgodność nie powinna być zaskoczeniem. Niezgodności należy na bieżąco komunikować auditowanemu, i upewnić się że są one dla auditowanej osoby zrozumiałe. Dlatego też:
- ustalenia powinny być omawiane w trakcie auditu,
- auditor powinien upewnić się, że auditowany rozumie podstawy niezgodności i kryteria,
- spotkanie zamykające nie powinno być „momentem ujawnienia problemów”, tylko ich podsumowaniem.
ISO 19011:2026 – dla kogo to realna zmiana?
Dla większości organizacji to nie jest moment na budowanie systemu od nowa.
To moment, żeby:
- sprawdzić podejście do auditów zdalnych,
- zweryfikować sposób doboru metod auditowania,
- ocenić ryzyka związane z cyfryzacją,
- uporządkować sposób dokumentowania i raportowania.
Czyli – bardziej korekta kursu niż zmiana kierunku.
Webinar: ISO 19011:2026 w praktyce
Jeżeli chcesz przełożyć te zmiany na konkretne działania w organizacji, zapraszamy na webinar:
„ISO 19011:2026 – jak zmienią się audity w Twojej organizacji?”
Termin: 24 lipca 2026
Godzina: 10:00–11:30
Forma: online
Czas trwania: 90 minut
Prowadząca:
Anna Niedźwiedzka-Kubieniec – Auditor IATF, Trener VDA QMC, konsultant ds. jakości z ponad 20-letnim doświadczeniem.
Koszt: 99 zł netto
Dodatkowo: eCertyfikat SQD Alliance
W programie:
- kluczowe zmiany w ISO 19011:2026,
- nowe podejście do auditów zdalnych i hybrydowych,
- załącznik A – jednostki wirtualne,
- dobór metody auditu do celu i ryzyka,
- dobre praktyki i najczęstsze błędy auditorów.
Podsumowanie
ISO 19011:2026 nie zmienia zasad auditowania – ale bardzo wyraźnie zmienia kontekst ich stosowania.
Najważniejsze kierunki zmian to:
- większe znaczenie auditów zdalnych i hybrydowych,
- świadomy dobór metody auditu,
- silniejszy nacisk na bezpieczeństwo informacji i ochronę danych,
- uporządkowane podejście do raportowania i komunikacji,
- rosnące wymagania wobec kompetencji auditorów.
Dla organizacji oznacza to jedno:
warto przyjrzeć się aktualnym praktykom i odpowiedzieć na pytanie, czy sposób prowadzenia auditów nadąża za rzeczywistością, w której dziś działamy.
)
