Kiedy trzeba stosować środki ochrony indywidualnej?

Twoja praca wymaga stosowania obuwia ochronnego, specjalnych okularów lub hełmu? A może jesteś narażony na zbyt duży hałas i używasz nauszników bądź wkładek przeciwhałasowych? Wszystkie sprzęty, które mają za zadanie chronić Cię w pracy przed potencjalnymi zagrożeniami, to środki ochrony indywidualnej. Warto wiedzieć, kiedy są niezbędne, co się do nich zalicza i jakie kary grożą za niestosowanie ich w pracy, gdy zachodzi konieczność.

Czym są środki ochrony indywidualnej?

W celu zadbania o zdrowie pracowników stosujemy środki ochrony indywidualnej i zbiorowej. Wytyczne w zakresie tych pierwszych zawiera dyrektywa 89/656/EWG z dnia 30 listopada 1989 roku. Określa te środki jako każdy sprzęt przeznaczony do używania przez pracownika w celu ochrony przed zagrożeniami, które mogą wpłynąć na jego bezpieczeństwo i higienę pracy. Jest to również wszelkie dodatkowe wyposażenie użyte w tym celu.

Przykłady środków ochrony indywidualnej to np.: hełmy i okulary, obuwie ochronne, kombinezony, sprzęt niwelujący hałas czy też szelki.

To, jakie środki powinien zapewnić pracodawca, zależy oczywiście od rodzaju wykonywanej pracy. Np. środki ochrony indywidualnej w gastronomii nie obejmują kombinezonu ochronnego.

Według wyżej przywołanej definicji, do tych środków nie zaliczamy za to:

  • zwykłego ubrania roboczego lub munduru,
  • wyposażenia używanego przez ratowników medycznych i osoby udzielające pierwszej pomocy,
  • indywidualnego wyposażenia ochronnego, które jest noszone lub używane przez służby porządku publicznego, wojsko czy policję,
  • indywidualnego wyposażenia ochronnego, używanego w środkach transportu drogowego,
  • wyposażenia sportowego,
  • wyposażenia używanego w ramach odstraszania lub samoobrony,
  • urządzeń przenośnych, które służą do wykrywania oraz sygnalizowania zagrożeń i szkodliwych substancji.

Wyposażenie stanowiące indywidualny środek ochronny powinno być używane zawsze wtedy, gdy:

  • nie możemy uniknąć zagrożeń,
  • nie możemy wystarczająco ich ograniczyć z pomocą środków ochrony zbiorowej. Niemożliwe jest też ich ograniczenie poprzez odpowiednią organizację pracy.
Środki ochrony indywidualnej - gogle, kask ochronny, nauszniki, wygłuszanie, odzież ochronna, rękawice, obuwie ochronne, maski ochronne
W pracy należy obowiązkowo stosować przewidziane środki ochrony indywidualnej

Jak wygląda podział środków ochrony indywidualnej?

Indywidualne wyposażenie ochronne dzielimy ze względu na to, w jaki sposób je wykorzystujemy. Ich lista przewiduje następujące środki:

  • Ochrona głowy — tutaj znajdziemy wszelkie hełmy do zastosowania w przemyśle, budownictwie lub na kopalni. Dla ochrony głowy nosimy również czapki, kaptury (także te impregnowane) i czepki. W tej kategorii zawierają się również siateczki z daszkiem, bądź bez noszone dla ochrony włosów.
  • Ochrona słuchu — chodzi o wkładki, wtyczki i korki przeciwhałasowe, hełmy i nauszniki, a także ochraniacze słuchu.
  • Ochrona oczu i twarzy — głównie okulary, gogle ochronne, osłony twarzy, czy też maski spawalnicze.
  • Ochrona dróg oddechowych — maski i półmaski z filtrami lub pochłaniaczami, jednorazowe maski przeciwpyłowe.
  • Ochrona dłoni i rąk — rękawice ochronne, ochraniacze na palce, rękawice jednopalcowe i bezpalcowe, zarękawki. Będzie to również ochrona nadgarstków przy ciężkiej pracy.
  • Ochrona stóp i nóg — obuwie ochronne, dostosowane do zagrożeń w wykonywanej pracy, ochraniacze, getry, zdejmowane podeszwy oraz kolce na śliską powierzchnię, lód i śnieg.
  • Ochrona skóry — maści i kremy ochronne.
  • Ochrona tułowia i brzucha — ochronne fartuchy, płaszcze i kamizelki, a także pasy zabezpieczające.
  • Ochrona całego ciała — uprzęże bezpieczeństwa, sprzęty mające chronić przed upadkiem z wysokości. W tej kategorii są również wszelkie ubrania ochronne.

Środki ochrony indywidualnej — co mówi Rozporządzenie i Kodeks pracy?

Środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze są przydzielane pracownikom przez pracodawcę. Wskazują na to wprost art. 2376 § 1 oraz art. 2377 Kodeksu pracy. To do przełożonego należy ostateczna decyzja o tym, czy takie środki trzeba wdrożyć w zakładzie pracy. Decyzję podejmuje po konsultacji z pracownikami albo przedstawicielami pracowników.

Przy wyborze trzeba wziąć pod uwagę wytyczne zawarte w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dn. 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Pracodawca powinien ocenić przede wszystkim, czy środki, które chce zastosować w firmie, spełniają następujące warunki:

  • są odpowiednie do istniejącego zagrożenia i nie wpływają na jego zwiększenie,
  • uwzględniają warunki, które istnieją w miejscu pracy,
  • uwzględniają wymogi ergonomii oraz stan zdrowia zatrudnionych pracowników,
  • są dopasowane do użytkownika – po wykonaniu niezbędnych regulacji,
  • jeżeli występuje więcej niż jedno zagrożenie i musimy stosować jednocześnie kilka środków ochrony, to środki te powinny dać się dopasować względem siebie. Oczywiście w taki sposób, by ich właściwości ochronne nie zostały przez to zmniejszone.

Dobierając środki ochrony indywidualnej, trzeba wziąć pod uwagę trwającą pandemię COVID-19. Zapewnienie jej osobom szczególnie narażonym na kontakt z koronawirusem pozwoli na ograniczenie liczby zachorowań.

Co grozi za łamanie przepisów w zakresie środków ochronnych?

Pracodawcy, który nie zapewni wymaganych środków, albo zapewni takie, które nie są odpowiednie dla danego stanowiska, grozi kara grzywny. Za niekorzystanie z zapewnionej ochrony ukarany może zostać także pracownik. W tym przypadku karę nakłada pracodawca.

Umiejętnie dobrane środki ochrony indywidualnej są nie tylko wymogiem prawnym, ale i doskonałą inwestycją w zdrowie pracowników. Warto w związku z tym szczególnie zadbać o to, by zapewnić podwładnym odpowiednią ochronę i uważnie prześledzić wszystkie wytyczne dla stanowisk w naszej firmie.


Share on facebook
Udostępnij na Facebooku
Share on linkedin
Udostępnij w LinkedIn
SQDA Gruźlica objawy, zapobieganie

Gruźlica – choroba ciągle groźna

Pomimo rozwoju medycyny, gruźlica to choroba ciągle groźna. Podatni na zachorowania są przy tym nie tylko ludzie, ale również zwierzęta. Dawniej zarażenie mogło zostać spowodowane piciem mleka od chorych krów.

Czytaj więcej »
Atak paniki jak sobie z nim radzić

Atak paniki – objawy, przyczyny, leczenie

Strach jest naturalną emocją, która towarzyszy właściwie każdemu człowiekowi obok radości, smutku czy złości. Jednak w momencie, kiedy opanowuje nas nagły, ogromny i obezwładniający lęk, mówimy o zjawisku, jakim jest atak

Czytaj więcej »