Odbiór maszyny – kluczowe aspekty pojawiające się przed oddaniem maszyny do użytkowania

Kupując nową maszynę przemysłową do zakładu pracy przy jej wyborze przede wszystkim skupiamy się na takich aspektach jak  cena, koszty utrzymania i serwisu, funkcjonalność, kompatybilność z innymi elementami linii produkcyjnej i oczywiście bezpieczeństwem jej pracy. Po finalizacji transakcji maszyna jest dostarczana i montowana. Każdy chce, by maszyna zaczęła pracować jak najszybciej. Przecież po to została zakupiona. Co jednak z przeprowadzeniem odpowiedniej kontroli jeszcze przed pierwszym dopuszczeniem maszyny do użytkowania? Czy jest to obowiązkiem pracodawcy? Jakie wymagania powinny zostać spełnione, gdy przeprowadzamy odbiór maszyny w firmie? Na jakim etapie procesu wprowadzania nowej maszyny powinniśmy rozpocząć procedurę dopuszczenia do użytkowania?

Kontrola oraz protokół odbioru maszyny – na co zwrócić uwagę?

Projektant już na etapie tworzenia wstępnego zarysu maszyny bierze pod uwagę aspekty bezpiecznego użytkowania maszyny. Finalnie po dokonaniu oceny ryzyka maszyny uzupełnia jej wyposażenie o dodatkowe urządzenia bezpieczeństwa eliminując lub ograniczając wykryte zagrożenia. To jednak, że maszyna spełnia wymagania zasadnicze nie wystarczy, by uznać, że praca z nią jest bezpieczna. Wiele zależy także od tego, jak jest użytkowana, gdzie jest umiejscowiona, czy jest do niej swobodne dojście w celu kontroli lub konserwacji. Przed nami jeszcze cała procedura odbioru. Czy jest ona jednak obowiązkiem pracodawcy? A jeżeli tak, na czym kontrola maszyny powinna się w szczególności skupić?

Wymogi prawne a kontrola maszyn przed oddaniem do użytkowania

Użytkownik, po nabyciu maszyny spełniającej według producenta wszystkie wymogi bezpieczeństwa, ma obowiązek wykonania kontroli wstępnej zgodnie z Rozporządzeniem w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy. Mówi o tym wprost § 26 Rozporządzenia, w którym przeczytamy:

“1. W przypadku gdy bezpieczne użytkowanie maszyn jest uzależnione od warunków, w jakich są one instalowane, pracodawca powinien poddać maszyny:

1) wstępnej kontroli po ich zainstalowaniu, a przed przekazaniem do eksploatacji po raz pierwszy”.

SQDA odbiór maszyny i kontrola maszyn w celu zapewnieniu bezpieczeństwa pracy przy maszynach w firmie
Jak zapewnić bezpieczeństwo pracy przy maszynach w firmie?

Procedura odbioru – 9 kluczowych punktów, które mogą wykryć zagrożenia pojawiające się dopiero po zainstalowaniu maszyny w docelowym miejscu

Kontrola przy odbiorze urządzeń ma na celu nie tylko weryfikację tego, co zadeklarował producent względem obowiązujących przepisów ale również upewnienie się czy zainstalowanie maszyny w konkretnym miejscu nie będzie generowało zagrożeń, na które producent nie miał wpływu. Poniżej przedstawiamy 9 aspektów, na które szczególnie należy zwrócić uwagę dokonując odbioru końcowego maszyny:

  1. Czy zapewniono dostęp do maszyny o szerokości co najmniej 0,75 m i wysokości co najmniej 2 m?
  1. Czy miejsce pracy lub konserwacji maszyny posiada odpowiednie oświetlenie, stosowne do wykonywanej pracy?
  2. Czy podjęto wymagane działania mające na celu ochronę pracowników przed ewentualnie występującymi podczas pracy maszyny czynnikami szkodliwymi (np. hałas, promieniowanie, zapylenie itp.)?
  3. Czy przewody zasilające maszynę są zabezpieczane przed uszkodzeniem np. mechanicznie, wilgocią?
  4. Czy podłoga w obszarze maszyny jest równa i nieśliska oraz łatwa do utrzymania w czystości?
  5. Czy wykonano pomiary elektryczne urządzenia/maszyny?
  6. Czy maszyna (oraz jej części) jest pewnie zamocowana ze względu na zagrożenie, które może się pojawić w wyniku utraty jej stateczności?
  7. Czy elementy układów napędowych maszyny lub inne elementy zagrażające spadnięciem, znajdujące się nad stanowiskiem pracy lub przejściem na wysokości ponad 2,5 m nad poziomem podłogi są osłonięte od dołu trwałymi osłonami?
  8. Czy zapewniona jest możliwość bezpiecznego wykonywania czynności serwisowych i konserwacyjnych?

Takie pytania i wiele innych znajdują się w listach kontrolnych maszyn, które maja zwrócić uwagę kontrolującego na najważniejsze aspekty które pojawiają się dopiero po zainstalowaniu maszyny w miejscu docelowym. Oczywiście korzystając z okazji weryfikujemy również wymogi, które powinien spełnić producent.

Warto zaznaczyć, że nawet przy tak zwanych maszynach nowych podlegających pod wymagania zasadnicze odbiór będzie wykonywaniu w oparciu o wymagania minimalne i przepisy ogólne BHP.

Wypełnij formularz i otrzymaj bezpłatną uproszczoną listę kontrolną maszyny

Administratorem danych zawartych w formularzu jest SQD Alliance Sp. z o.o. z siedzibą w Pszczynie przy ulicy Stefana Batorego 19, 43-200 poczta Pszczyna, NIP: 6381701670, REGON: 240513222, wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: 0000269551. 

Odbiór nowej maszyny – uruchomienie urządzenia i system LOTO

Wiele nieprawidłowości można wykryć na pierwszy rzut oka, jednak podczas kontroli warto być bardziej skrupulatnym, gdyż nieprawidłowości niewykryte na początku mogą w połączeniu z innymi działaniami nieświadomego użytkownika doprowadzić do poważnych wypadków przy pracy.

Przykładowo, jeśli na etapie kontroli wstępnej maszyny nie zweryfikujemy układu sterowania pod kątem:

  • uruchamiania maszyny tylko poprzez zadziałanie na przeznaczony do tego celu układ sterowania,
  • ponownego uruchomienia maszyny, bez względu na przyczynę jej zatrzymania, poprzez zadziałanie na przeznaczony do tego celu układ sterowania, o którym mowa powyżej,
  • stanu w jakim znajduje się maszyna w przypadku jej zatrzymania lub jej niebezpiecznych części, tj.  odłączenia zasilania energią (elektryczną, pneumatyczną, hydrauliczną) odpowiednich jej układów,
  • posiadania przez maszynę rozwiązania umożliwiającego zabezpieczenie jej przed przypadkowym załączeniem, uruchomieniem (system LOTO).

Co stałoby się w sytuacji, w której maszyna nie spełnia żadnego z 4 powyższych punktów?

Pracownik utrzymania ruchu w celu wykonania serwisu maszyny wstrzymuje jej pracę, wciskając przycisk stop. Następnie poprzez manipulowanie, osłona ruchoma z krańcówką doprowadza do uruchomienia maszyny i poważnego wypadku przy pracy.

W przypadku zakupu nowych urządzeń pamiętajmy nie tylko o tym, na co warto zwrócić uwagę przy wyborze, ale również o procedurach odbioru maszyn przemysłowych. Maszyna powinna zostać sprawdzona pod kątem bezpieczeństwa jej użytkowania w zakładzie pracy, układu sterowania i rozwiązań, które umożliwiają zabezpieczenie maszyny przed przypadkowym uruchomieniem (procedura LOTO). Jeżeli potrzebujesz pomocy w zakresie procedury odbioru maszyny, dokumentacji technicznej i spełniania wymagań prawnych, skontaktuj się z nami. Nasz ekspert pomoże Ci w sporządzeniu protokołu odbioru maszyny oraz w dobraniu najlepszych rozwiązań dla Twojego zakładu pod kątem bezpieczeństwa maszyn.

Share on facebook
Udostępnij na Facebooku
Share on linkedin
Udostępnij w LinkedIn
SQDA co zrobić podczas pożaru

Jak zachować się podczas pożaru?

Wiedza o tym, jak zapobiegać powstawaniu pożaru, jakich zasad przestrzegać jest bardzo ważna. Nacisk na prewencję powinien być równie duży, jeżeli nie większy od zasad reagowania w przypadku pożaru. Jednak

Czytaj więcej »